اختلال4

 

فوبی اختصاصی و فوبی اجتماعی چیست ؟

فـوبـی اختصاصی عبارت است از : تـرس شـدیـد ، دائـمی ، افـراطی و یا نامعقول که در صـورت وجـود و یـا انتظار شی یـا موقعیتی معیـن ( ماننـد بلنـدی ، حیـوانات ، تـزریـق ، دیـدن خون ، سوار هواپیما شدن ) بروز می کند در این بیماران به محض مواجهـه با محـرک هراس آور مذکور اجتـنـاب می کنند و در غیر این صورت ، با اضطراب یا رنج و عذاب شدید ، آن را تحمل می نمایند . فـوبـی اجتماعی نیـز همانند فوبی اختصاصی است با این تفاوت که هراس ناشی از یک موقعیـت جمعی یا انجام عملی که در آن فـرد در بـرابـر چشمان افـرادی ناآشنا واقع می شود و یـا احتمال موشکافی او ازسوی آنان وجود دارد ، است .

 درمان غیـر دارویی شامل رفتـار درمانی به ویـژه مواجهـه و حساسیـت زدایی منظم است سایـر روش ها مانند هیپنوز ، روان درمانی حمایتی ، خانواده درمانی و درمان های آنالیتیک است .

دارو های ضدافسردگی رایج ترین درمان های  دارویی ضدفوبی هستند.

اختلال پانیک چیست؟

حمله پانیک دوره ای از ترس یا ناراحتی شدید است که ابتدا و انتهای مشخصی دارد و طی آن حداقل 4 تا از علائـم ذیـلبه طور ناگهانی پیـدا می شود و در عـرض 10 دقیقـه به حداکثـر شدت خود می رسد . ایـن علائم عبارتند از : تپش قلب ، تـعـریـق ، احساس لـرزیـدن ، احساس کـوتـاه شدن تنفس ، احساس خفه شدن ، احساس ناراحتی یا درد در قفسه سینه ، تهوع  یا ناراحتی شکمـی ، احساس سرگیجـه ، تلوتلو خـوردن ، منگـی یا ضعــف ، واقـعـیـت زدودگی یـا شخصیـت باختگی ، تـرس از دسـت دادن تسلط بـر خود ، تـرس از مـردن ، پـارستـزی ( احساس کرختـی یا سوزن سوزن شدن ) .   این بیماران اغلب نمی توانند علت ترس خود را بیان کنند . حمله پانیک 30 – 20 دقیقه و به ندرت بیش از یک ساعت به طول می انجامد . علائم ممکن است به سرعت یا به تدریج برطرف شود . اختلال پانیک عبارت است از وجـود حملات غیرمنتظـره وعود کننده پانیک ، که لااقل به دنبال یکی از ایـن حملات علایمی نظیر : نگرانی دائم از وقوع حمله ای دیگر ، نگرانی از نتایج ضمنی حمله یا عواقب آن ، پیدایش تـغیـیـر چشمگیری در رفتـار بـه دلیل حملات مزبـور به وجود می آید . اختلال پانیک اغلب با آگورافوبیا (گذر هراسی) همراه است . بیمار از فضاهایی نظیـر خیابان های شلوغ ، فضاهای سربسته ، وسایل نقلیه دربسته ( اتوبوس و هواپیما ) اجتناب می کند . میانگیـن سنی تظاهر این اختلال 25 سالگی است .

 درمان : به بیمار اطمینان دهیـد که گرچه علائم بیماری شدید و ناراحت کننده است ، ولی خطری او را تـهدیـد نمی کنـد . دارو درمانی ، درمان های شناختی – رفتاری ( بیمار از نحوه ایجاد علائم آگاه شود ، تمرینات تنفسی ، مواجهه ) از دیگر روش های درمانی است. نرم افزار سالنامه وزارت بهداشت

اختلال پس ازاسترس تروماتیک و واکنش حاد به استرس چیست ؟

اختلال پس از استرس تروماتیک عبارت است ازمجموعه ای علائم که در پی مواجهـه با عامل فشار آسیب زای بسیار شدید پیـدا می شود . این مواجهه می توانـد به صـورت دیدن ، حضور ، یا شنیدن باشد . فـرد به صـورت ترس و درماندگی به ایـن تجربه پاسخ می دهـد . واقعه را در ذهن خود مجسم می کند و در عین حال می خواهـد از یادآوری آن اجتناب کند . علائم مزبور باید لااقل یک ماه طول کشیـده باشد و بـر حوزه های مهمی از زندگی بـیـمار مانند خانواده و شغل او تاثیـر گذاشته باشد . علائم حدود 3 ماه طول می کشد . اختلال واکنش حاد به استرس نیز شبیه  PTSD  است به جز اینکه علایمش در ظرف چهار هفته پس از واقـعـه پـیـدا می شود و به مـدت 2 روز تا 4 هفته طول می کشـد .

عوامل مستعد کننـده آسیب پذیری که در ظاهر نقش عمـده را در ایجاد یا عدم ایجاد اختلال ایفا می کنند ، عبارتند از : وجود آسیب در کودکی، وجود صفاتی از اختلال شخصیت فردی، بدگمان، وابسته یا ضداجتماعی بی کفایتی نظام حمایتی ، آسیب پـذیـری وراثتی – سرشتی ، بیماری های روان پـزشکی ، بـروز تغییرات پرفشار تازه در زندگی فرد و مصرف مفرط الکل به تازگی .                                                                                                                  ویژگی های بالینی PTSD واکنش حاد به استرس عبارت است از احساس دردناک وقوع مجدد واقعه ، الگویی از اجتناب و کرختی هیجانی و بیـش برانگیختگی نسبتا دادیم . ممکن است اختلال تا ماه ها و حتی سالها پس از وقوع واقعه پیدا نشود . در معاینه وضعیت روانی بیماران ، اغلب احساس گناه ، طرد شدن و تحقیر دیده می شود . خطای ادراکی و توهم نیز ممکن است وجود داشته باشد .                                                                                                                در آزمایش شناختی بیمار ممکن است مختل بودن حافظه و توجه دیده شود . از نظر سیر و پیش آگهی بیماری قابل ذکر است که علائم بیماری ممکن است در طول زمان نوسان داشته باشد . بیشترین شدت  این علائم در دوره هایی است که فشار روانی بیمار زیاد است . حدود 30 درصد بیماران کاملا بهبود می یابند . 10 درصد نیز یا هیچ تغییری درعلایمشان پیدا نمی شود و یا بدتر می شوند. نرم افزار سالنامه وزارت بهداشت

درمان واکنش حاد به استرس

اجازه دهیـد بیمار از نظـر عاطفی تخلیه شود ، او را تشویق کنیـد تا آزادانـه تجربه ناراحت کننده خود را بازگو کند . بیمار می توانـد این کار را در جریان روان درمانی فـردی ، گروهی یا تحـت تاثـیـر هیپنوز انجام دهد . در مـدت کوتاهی از داروهای ضـداضطـراب استفاده شـود  . سعی شود بیمار هر چه سریع تـر به سطح عملکردی قبلی خود باز گردد                                                                                                                                                                                           

درمان  PTSD  : دارو درمانـی - درمان های غیـردارویـی : روان درمانـی فـردی و گـروهـی ، رفـتـار درمانی ، شناخت درمانی ، هیپنوز نرم افزار سالنامه وزارت بهداشت

اختلال اضطرابی ژنرالیزه (فراگیر) چیست ؟

اختلال اضطرابی فراگیر عبارت است از اضطراب و نگرانی مفرط درباره چندین واقعه یا فعالیت در اکثر اوقات روز و طی یک دوره لااقل 6 ماه ، نگرانـی مذکور بـه سختـی مهـار می شود و با علایم جسمی نظیر تنش عضلانی ، برافروختگی ، دشواری در خواب و بی قراری همراه است . علایم عمده آن عبارتند از : اضطراب ، تنش حرکتـی ، پـرکاری دستگاه خودکار و آژیـر بـودن از نظـر شناختی . اضطراب مزبور باید بسیار شدید و مخل سایر جنبه های زندگی فرد باشد .                                                                                                                                شایع ترین تظاهرات تنش حرکتی عبارتند از : لرزیدن، بی قراری و سردرد. تظاهرات شایع پرکاری دستگاه خودکار مانند کوتاه شدن تنفس،تعریق مفرط، تپش قلب و علائم مختلف گوارشی است. برانگیختگی بیمار از نظـر شناختی ، از روی برافروختگـی او و زود از جا پـریدنـش معلوم می شود .

 درمان: تـنـها در مواردی ماننـد ناتوانی و ناراحتی یا علائم شدید از دارو  استفاده کنید.

 درمان های غیردارویی نظیر انواع روان درمانی ، تغییر محیطی ، ورزش ، تمرینات آرام سازی هستند.نرم افزار سالنامه وزارت بهداشت

اختلال وسواس فکری – عملی چیست و علل آن کدامند ؟

وجـود وسواس ها یا اجبارهایی مکرر و چنان شـدیـد است که رنـج و عذاب قـابـل ملاحظه ای را بـرای فـرد بـه بـار می آورنـد . ایـن وسواس ها یـا اجبارها سبـب اتلاف وقـت می شونـد و اختلال قابل ملاحظه ای در روند معمولی و طبیعی زندگی ، کارکرد شغلی ، فعالیت های معمول اجتماعی ، بـا روابط فـرد ایجاد می کنند . بـیـمار مبتلا بـه وسواس ممکن است فقط وسواس فکری ، وسواس عملی یا هر دوی آنها را با هم داشته باشد.                                                              

وسواس عبارت است  از فکر ، احساس ، اندیشه یا حس عودکننده و مزاحم .

 بـرخلاف وسواس فکری که یک فرآیند ذهنی است . اجبار یا وسواس عملی نوعی رفتار است . بیمار وسواسی از غیر منطقی بـودن وسواس هایش آگاهی دارد . میـزان شیوع حدود 2 تا 3 درصد است . احتمال ابتلا در بزرگسالان در زن و مرد یکسان است اما در نوجوانان به خصوص در پسرها است . میانگیـن سن شروع حدود 20 سالگی است . مجردها بیش از متاهل ها مبتلا می شونـد . ایـن بیماری چهارمین بیماری شایع در روان پزشکی است . علت احتمالی اختلال در دستگاه عصبی و بهم خوردن تنظیم ماده ای به نام سروتوئین در مغـز است ، هرچنـد مطالعات جدید در صدد یافـتن سایر موارد دخیل در ایـن بیماری هستـنـد . عوامل ارثی هم در ابتلا بـه ایـن بیـماری نقش دارند و بعضی از افراد درجه اول خانواده بیماران وسواسی نیز به این بیماری مبتلا هستند .گاهی فرد پس از بروز حادثه ای مثل بیماری ، حاملگی و ضربه روحی به طور ناگهانی دچار علائم وسواس می شود . مسائل رفـتـاری از جملـه سخت گیـری زیـاد والدیـن بـه کودکـان جهت رعایت تـمیـزی و شست و شوی فراوان ، نیز گاهی سبب بروز علائم وسواس در بزرگسالی می گردد.

برای درمان بیماران وسواسی چه اقداماتی نیاز هست ؟

موارد شدیـد وسواس باعـث اختلال در کار روزانـه و غـیـبـت از محل کار می شود . چون بیماران علایم خود را مخفی نگـه می دارنـد ، بهتـر است در خانواده بـه ایـن موارد تـوجـه شود و در صورت مشاهده  رفتارهای مکرر و خارج از معمول آنها را جهت درمان به روان پزشک ارجاع دهند . جلوگیـری از انجام کارهای تکراری مانند شستن و نظافت زیاد و کنترل فراوان سبب ازدیاد اضطراب مبتلایان وسواس می شود . خانواده این بیماران می توانند نقش موثری جهت ارجاع و درمان آنها ایفا کنند                                                                                                                                                                                                                        

      داروهای موثر و روش های درمانی موثر و مفیدی جهت درمان وسواس در دسترس است . مطابق بررسی ها و تحقیقات انجام شده در زمینه درمان بیماران وسواسی ، بهترین اقدام ، رفتار شناختی – درمانی و دارو درمانی می باشد .  درمان وسواس عملی: بهترین روش غیرداروی یارویارویی است.  ( exposure ) این روش شامل                                                                                                                       

1-رویارویی ارادی و عمدی با همه موقعیت های اجتنابی قبلی

 2 - رویارویی مستقیم با محرک های ترسناک ( از جمله افکار ) 

 3 - جلوگیـری از آیـیـن مندی های اجباری و رفـتـارهای خنثی ساز و از آن جمله رفتارهای ناآشکار (یعنی جلوگیری از پاسخ) .

هدف این روش درمانی ارائه شده ، قراردادن فرد در بالاترین سطح ممکن  رویارویی و در عین حال حذف هر نوع خنثی سازی است . درمان با مشارکت بیمار و با این هدف که بیمارهرچه زودتر در فرآیند درمان ، مسئولیت برنامه ریزی و ادامه آن را خود بپذیرد ، صورت می گیرد . استفاده گسترده از تکالیف خانگی ( Task ) باعث می شود که نیل به هدف های درمان زودتر و با کارایی بیشتری انجام پذیـرد . در مراحل بعدی درمان ، بیمار ، خود مسئولیت اجرا و برنامه ریزی درمان را بر عهده می گیرد.

درمان وسواس فکری شامل دو روش است                                                                                                                                        

عادت آموزی : بـر ایـن فرضیـه استوار است که تمـریـن های اولیه بایـد به طور مکرر پیش بینی نـاپـذیـر ،

 1-افکاری را در طی دوره لازم بـرای کاهش اضطراب ، بـرانگیـزاننـد و در عیـن حال ، هر نوع اجتناب نهفتـه و رفتارهای خنثی سازی را متوقف نماید .

 برای آنکه بتوان افکار را به طور مکرر و به شیوه ای پیش بینی پذیر مطرح کرد ، چند راهبرد وجود دارد :                                                                                                        الف - بازخوانی آگاهانه فکر و فکر را ایجاد کنید ، تا زمانی که نگفته ام نگه دارید و بعد مکث کنید. این کار را چند بار تکرار کنید .

ب - نوشتن فکر به طور مکرر                                                                                                        ج - گوش دادن به یک « نوارلوپ » فکر با صدای خود بـیمار . خصوصا ترکیبی از این راهبردها که با نوار لوپ شروع می شود ، میزان اثر بخشی را بیشتر می کند .                                                                               2-ایجاد وقفه در فکر: درمانگر از بیمار می خواهد که صحنه برانگیزاننده فکر و سوالی را تجسم نماید . در صورت لزوم فکر و سوالی را توضیح دهد ، پس یک دفعه درمانگر  دستور توقف فکر را به صورت بس کن می دهد و بعد از بیمار می پرسد که چه اتفاقی در مورد فکر وسواسی افتاد؟

  تریکوتیلومانیا ( وسواس موکنی ) چگونه است ؟ 

ویـژگـی اساسی تریکوتیلومانیا یا وسواس کنـدن مو ، عبارت است از کندن مکرر مو که سبب از دست دادن محسوس مو می شود . پیش از اقدام به کنـدن مو ، بیمار دچار حس فـزایـنـده ای از تنش می شود و با کنـدن مو احساس رضایـت یا تسکیـن به وی دست می دهد .

در ایـن اختلال همه مناطق بدن ممکن است درگیر شود ، ولی کندن موی سر شایع تر از سایر قسمت هاست. سایر نواحی درگیر عبارتند از : ابروها ، پلک ها و ریش . کندن مو دردناک نیست ، هرچند خارش و سوزش در نواحی مبتلا ممکن است وجود داشته باشد .  این بیماران معمولا به نظر نمی رسد از رفتارشان ناراحت باشند . در زنان شایع تر از مردان است. عموما در کودکی یا نوجوانی آغاز می شود .

 درمان آن عبارت است از :

 الف )مرحله اول که شامل سه قسمت است.

 1 - رفتاردرمانی به ویژه بیزاری درمانی:همراه کردن یک محرک دردناک مثل شوک خفیف الکتریکی با عمل کندن مـو به وسیله بـیـمار ، سبب شرطی شدن وی نسبت به کندن موها می شود . یا بـه بـیـمار تـوصیـه می شود ، یک کش لاستیکی به دور موچ خود ببندد و در مواقعـی که احساس اجبار برای کندن موهایش دارد ، به جای آن از کش لاستیکی استفاده نماید .

 2 - درمان با هیپنوتیزم و تلقین                                                                             

خانواده درمانی   3-

ب ) درمان دارویی

اختلال انفجاری متناوب:

شخیص اختلال انفجاری متناوب زمانی مطرح می شود که شرح حال بیمار نشان دهنده وجود چنـدیـن دوره مـشـخـص بـاشـد که در طی آنـهـا شخص قـادر بـه مـقـاومـت در بـرابـر تـکـانـه های پرخاشگرانه نیست و منجر به اعمال تهاجمی جدی و اعمال تخریبی می شود . میـزان پرخاشگری ابراز شده در طی هر دوره هیچ تناسبی با عوامل زمینه ساز روانی اجتماعی استرس زا ندارد .                                                                                                            سوابـق بـیـمار معمولا  نشان می دهد که دوران کودکی در جـوی ازاعتـیـاد به الکل ، خشونـت و بی ثبـاتی هیجانی سپری شده است . سوابـق کاری بیماران بد است و اغلب اظهار می کننـد ، شغلشان را از دست داده اند و دچـار مشکلات زنـاشویـی و درگیـری با قـانـون هستـنـد . معمولا بیماران مبتلا بـه ایـن اختلال ، مردان تنـومنـد و وابستـه ای هستند که حس مردانگی آنها ضعیـف است .                                       &nb

/ 0 نظر / 106 بازدید