با سلام به دوستای گلم

موقعیت تاریخی شهرستان دره شهر
شهرستان دره شهر به لحاظ قدمت تاریخی و  فرهنگی از نادر  مناطق کشور  بوده  اما آن چنان که  شایسته موقعیت دیرین آن بوده مورد  اقبال و  پژوهش منظم  و مستمر باستان  شناسی در ابعاد  مختلف قرار  نگرفته است. با وجود اظهار نظر های مختلف مورخان  قریب به  اتفاق شهر  باستانی ماداکتو در عصر تمدن عیلام به این دیار منسوب  نموده اند اما تعیین دقیق آن بخاطر  قلت  پژوهش و نبود  مطالعه  فنی و  مستمر به مرحله یقین مبدل نشده  است اما آنچه  نزدیک به  واقعیت می باشد این  است که شهر  مهرگان کده بعنوان یکی از شهرهای  باستانی عصر ساسانی به  واسطه  نزدیکی به  تیسفون به  عنوان مکان ییلاقی شاهان  و سران ساسانی در این حومه بوده است.طبق اقوال مورخان و سیاهان شهر مهرگان کده  توسط خسروپرویز ساخته شده و دژ مستحکمی که بنا بر روایت در شرق کوه های تیسفون وجود داشته و  خسرو پرویز به هنگام تهدید نزدیکان خود را به آن منتقل نموده در این منطقه (دره شهر )قرار داشته است{راولینسون:1362}همین محدود نقل ها ی تاریخی اینکه هرمزان از سران حکومت ساسانی از مردم مهرگان کده بوده  است  بهر حال مهرگان کده یا  مهرجان  قزق در دوره  اسلامی رونق  خود  را باز  یافته و بنام سیمره  مشهور بوده  که  ابولف عجلی {ایزدپناه_1376}و یاقوت حموی آن را دیده و توصیف نموده اند{افشار:1372}بهرحال عظمت تاریخی این منطقه برای هر چشم تیز بینی می توان  در راه ها و پل های عظیم باستانی  چون  گاومیشان  پل چم نمشت قلعه ماندگار بهرام چوبین قلعه سکه سان شهر تاریخی  لارت در  بخش  بدره  دخمه (اشکفت) کول کنی به روایت مکتوب و اقوام مردم  بومی محل دفن انوشیروان پادشاه ساسانی و همچنین شاهکار معماری در این منطقه بقعه امامزاده مهدی صالح(ع)در ماژین می توان نام برد {افشار:1372} از نعمات غنی غیر قابل وصف و رحمت ماندگار الهی این سامان  می توان دامنه  انبوه  جنگل  کبیر کوه بویژه در سمت شمالی کبیرکوه آبشار ماربره سراب دره شهر سراب و تنگه تاریخی سیکان حاشیه سر سبز و حاصلخیز و زیبای رود سیمره  (چمکلان) آثار تاریخی و طبیعی روستای کلم (بخش بدره) و سایر  اماکن  مذهبی که در فهرست مناطق دیدنی شهرستان آمده است. در نهایت با  وجود این گستردگی نمادهای  تاریخی و باستانی تنها مطالعه منظم علمی و دیرینه شناختی  توسط  سرکار خانم لک پور در طی 9  فصل کاوش است گزیده ای از یافته های این محقق  ارجمند  ارائه می نماییم:...شهر تاریخی سیمره  (مهرجان قزق) بعد از اسلام به نیمه اول قرن دوم هجری و اواخر دوره بنی امیه ی رسد این  شهر در  دوره  خلفای عباسی توسعه  و  گسترش  یافت و  بعنوان  یکی از مراکز مهم سیاسی اقتصادی بازرگانی و هنری نقش مهمی در  شکل گیری هنر اسلامی در جهان اسلام داشته است. تمام معماری سازه های شهر با مصالح بومی و پوششی بناها بصورت طاقهای گهواره ای می باشد در میان طاقهای  بجا  مانده  در  سطح  شهر  نوشته ای  به خط کوفی در متن  آن نام  سازنده بنا ذکر شده است. در چهارمین بنای مورد کاوش تزئینات معماری بدیع و بی نظیر با طرحهای گیاهی و هنری استفاده شده این  بنا یکی از قدیمی ترین مساجد سده های اولیه اسلامی ایران است. در کاوش های اخیر شهر تاریخی دره شهر(سیمره)مدارکی وجود دارد که نشان از سیستم آبرسانی (سفالی) برای پایین دست شهر است. وجود مواد سفالینه و آثار شیشه ای تایید کننده وجود کارگاه صنعتی در  این شهر  بوده  است. بهر حال بر پایه مطالعات زمین شناسی شهر دره شهر طی زلزله بزرگ اولی در سال (258 ه.ق)و دومین در سال (334ه.ق)از بین رفته و پس  از  آن  شهر  متروک ه و  خالی  گشت و شهر جدید دره شهر حیات دیگری از گذشته زرین بدست آورده است.